Ποιοι είναι οι Δρούζοι της Συρίας και γιατί συγκρούονται με τον κυβερνητικό στρατό – Η επέμβαση του Ισραήλ

Αναλύουμε τη νέα αιματηρή σύγκρουση στη Σουέιντα, τον ρόλο του Τζολάνι, τη γεωστρατηγική σημασία των Δρούζων και την ισραηλινή στρατιωτική αντίδραση.

Τις τελευταίες ημέρες, η μακροχρόνια συριακή κρίση επέστρεψε ξανά στο προσκήνιο, καθώς ένα νέο κύμα βίας συγκλόνισε τη νότια Συρία, και συγκεκριμένα την περιοχή Σουέιντα. Τουλάχιστον 300 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε συγκρούσεις μεταξύ Δρούζων μαχητών και των κυβερνητικών δυνάμεων της Συρίας, ενώ το Ισραήλ επενέβη στρατιωτικά βομβαρδίζοντας τη Δαμασκό.

Ποιοι είναι οι Δρούζοι; Γιατί βρίσκονται στο στόχαστρο; Και τι σημαίνουν αυτές οι εξελίξεις για τη Μέση Ανατολή;

Ποιοι είναι οι Δρούζοι;

Οι Δρούζοι είναι μια μικρή, μυστικιστική θρησκευτική κοινότητα, που αποσχίστηκε από τον Ισλαμικό ισμαηλιτισμό τον 11ο αιώνα. Η πίστη τους συνδυάζει στοιχεία του Ισλάμ, του Χριστιανισμού, του Πλατωνισμού και άλλων φιλοσοφικών ρευμάτων. Ο αριθμός τους παγκοσμίως υπολογίζεται περίπου σε 1,5 εκατομμύριο, με κύριες κοινότητες :

• Στη Συρία (κυρίως στη Σουέιντα),
• Στο Λίβανο,
• Στο Ισραήλ (όπου αποτελούν αναγνωρισμένη θρησκευτική μειονότητα και πολλοί υπηρετούν στον στρατό),
• Στην Ιορδανία.

Οι Δρούζοι διακρίνονται για τη συνοχή, την αυστηρή ενδοκοινοτική ταυτότητα και την τάση ουδετερότητας στις ευρύτερες περιφερειακές συγκρούσεις, αν και το τελευταίο αλλάζει όταν απειλείται η επιβίωσή τους.

Πού βρίσκεται η Σουέιντα;

Η Σουέιντα είναι μια ορεινή περιοχή της νότιας Συρίας, στα σύνορα με την Ιορδανία. Πρόκειται για το βασικό γεωγραφικό κέντρο των Δρούζων στη χώρα και αποτελεί ιστορικά την  «καρδιά» της ταυτότητάς τους.

Ενώ σε μεγάλο μέρος της Συρίας κυριάρχησε ο εμφύλιος πόλεμος μεταξύ καθεστωτικών, ισλαμιστών και κουρδικών δυνάμεων, η Σουέιντα παρέμεινε σχετικά ήρεμη. Οι Δρούζοι της περιοχής απέφευγαν την ανοιχτή αντιπαράθεση με τη Δαμασκό, διατηρώντας μια εύθραυστη αυτονομία.

Γιατί επιτέθηκε ο Τζολάνι και ο συριακός στρατός στους Δρούζους;

Ο Αμπού Μοχάμεντ αλ-Τζολάνι, ηγέτης της ισλαμιστικής οργάνωσης Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ (παλαιότερα γνωστή ως Μέτωπο Αλ Νούσρα, παρακλάδι της Αλ Κάιντα), δραστηριοποιείται κυρίως στη βόρεια Συρία. Η πληροφορία ότι συνεργάστηκε με φιλοκυβερνητικές ή παραστρατιωτικές δυνάμεις στη Σουέιντα εναντίον των Δρούζων προκαλεί έκπληξη, αλλά όχι απίθανη.

Η επίθεση του συριακού στρατού και συμμάχων του κατά των Δρούζων εντάσσεται σε μια προσπάθεια της Δαμασκού να επανακτήσει τον πλήρη έλεγχο της περιοχής, αποδυναμώνοντας κάθε αυτόνομο στοιχείο. Επειδή οι Δρούζοι έχουν αναπτύξει αυτονομιστικές τάσεις, αρνούνται τη στρατολόγηση στον συριακό στρατό και δεν ευθυγραμμίζονται με το καθεστώς, συνεπώς  η παρουσία τους θεωρείται απειλή για την ενότητα του κράτους.

Γιατί βομβάρδισαν οι Ισραηλινοί τη Δαμασκό;

Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε πως οι επιθέσεις του στη Δαμασκό ήταν αντίποινα για τις επιθέσεις κατά των Δρούζων στη Σουέιντα. Οι ισραηλινές αεροπορικές δυνάμεις χτύπησαν στρατιωτικές και κυβερνητικές εγκαταστάσεις, προκαλώντας νεκρούς, υλικές ζημιές αλλά και ένα γερό «σοκ» στον defacto πρόεδρο Τζολάνι ο οποίος τράπηκε σε φυγή από το προεδρικό μέγαρο.

Παράλληλα, η κίνηση αυτή στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα προς τη Συρία, το Ιράν και τη Χεζμπολάχ ότι το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει αστάθεια ή ιρανική διείσδυση στα νότια της Συρίας — ιδίως κοντά στα Υψίπεδα του Γκολάν.

Γιατί τους υποστηρίζουν οι Ισραηλινοί και τους αποκαλούν «αδέλφια»;

Οι Ισραηλινοί Δρούζοι αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνίας του Ισραήλ. Πολλοί υπηρετούν στον στρατό και ασκούν πολιτικά καθήκοντα. Εξαιτίας αυτής της σύνδεσης, υπάρχει ισχυρός δεσμός μεταξύ του κράτους του Ισραήλ και των Δρούζων της Συρίας.

Σε κάθε απειλή κατά των Δρούζων στη Συρία, η ισραηλινή κυβέρνηση δέχεται πίεση από τους Δρούζους πολίτες της να αναλάβει δράση. Παράλληλα, το Ισραήλ βλέπει τους Δρούζους ως φυσικούς συμμάχους σε μια περιοχή όπου οι υπόλοιποι παίκτες (Ιράν, Χεζμπολάχ, Σύριοι) θεωρούνται το λιγότερο αναξιόπιστοι ως εχθρικοί. Για το λόγο αυτό, όταν ξέσπασαν οι επιθέσεις εναντίον τους, Ισραηλινοί πολιτικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι χαρακτήρισαν τους Δρούζους «αδέλφια μας», και υποσχέθηκαν προστασία.

Συμπέρασμα

Η κρίση στη Σουέιντα δεν είναι ένα μεμονωμένο τοπικό επεισόδιο. Είναι καθρέφτης της περιπλοκότητας της Συρίας και του πώς οι εθνοθρησκευτικές ταυτότητες μπορούν να διασταυρώνονται με τη γεωπολιτική. Οι Δρούζοι, μια μικρή αλλά περήφανη κοινότητα, βρίσκονται για ακόμη μια φορά στο επίκεντρο μιας σύγκρουσης που απειλεί την ύπαρξή τους.

Η στάση του Ισραήλ υποδηλώνει ότι το μέτωπο της νότιας Συρίας μπορεί να εξελιχθεί σε νέα ζώνη έντασης, με επιπτώσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή.